Sayım yapınca ne olur? Fark, düzeltme ve sayım kilidi
Sayım, sistemin "kâğıt üzerindeki" stoğunu rafın gerçeğiyle buluşturma anıdır. Ne kadar dikkatli reçete kursanız da gerçek hayatta porsiyon kaçar, mal bozulur, ara sıra kayıp olur. Sayım tam da bu farkı yakalar ve stoğu gerçeğe yeniden çapalar.
Sayımın özü: sistemi gerçeğe çekmek
Siz rafta gerçekten ne kadar olduğunu girersiniz; Restoo "benim hesabıma göre ne olmalıydı" ile karşılaştırır, aradaki farkı bir stok hareketi olarak yazar ve stoğu sizin saydığınız değere eşitler. Yani sayımdan sonra sistemdeki rakam = rafta gördüğünüz rakam.
Adım adım: bir sayım kaydedilince
- Tarih kontrolü — bir gün için yalnızca bir sayım olur. Aynı güne ikinci sayım açmazsınız; mevcut olanı düzenlersiniz.
- Sayım-öncesi bakiye — sistem, bu sayımın daha önce yazdığı düzeltmeleri geri çıkararak "sayımdan hemen önceki" bakiyeyi bulur. (Aynı sayımı tekrar kaydetseniz de fark doğru çıkar — kendini tekrar etmez.)
- Gerçek = sayılan + fire — rafta bulduğunuz miktar ile ayrı not ettiğiniz fire toplanır.
- Fark = sayım-öncesi bakiye − gerçek — sistemin sandığı ile gerçeğin arası.
- Stok düzeltilir — bu fark kadar bir "sayım" hareketi yazılır; stok artık saydığınız değere oturur.
- Fire ayrı yazılır — fire girdiyseniz, o da ayrı bir "fire/kayıp" hareketi olarak kaydedilir; böylece kaybın ne kadarı bilinçli fire, ne kadarı açıklanamayan eksik, ayrışır.
Sistem "10 kg peynir var" diyor. Tartıyorsunuz: rafta 8 kg peynir + ayrıca 0,5 kg bayatlamış peyniri çöpe attınız (fire). Restoo: gerçek = 8 + 0,5 = 8,5 → fark = 10 − 8,5 = 1,5 kg "sayım farkı" (açıklanamayan eksik), artı 0,5 kg "fire". Stok 8 kg'a iner. Artık "2 kg peynir nereye gitti?" sorusunun yarısının adı fire, yarısı da incelenmesi gereken kayıp.
Sayım kilidi: neden geçmiş sayımı silemezsiniz?
Bir sayım, kaydedildiği andaki bakiyeye göre hesaplanmış bir düzeltmedir. O sayımdan sonra stok hareket ettiyse (bir alım faturası işlendi, satış düşüldü), o eski sayımı silmek ya da değiştirmek farkı bugünkü bakiyeye göre yeniden hesaplar ve aradaki alımların/satışların etkisini sessizce bozar. Restoo bunu önlemek için, sonrasında hareket görmüş bir sayımı kilitler ve düzenleme/silmeyi engeller.
Geçmiş bir sayımı ASLA silip düzeltmeye çalışmayın — stoğunuzu fiziksel gerçekliği olmayan bir değere döndürür. Bir kez yaşandığında tüm alımları da geri almak gerekebilir.
Stokta bir bozulma fark ettiyseniz çözüm İLERİYE dönüktür: bugün yeni bir sayım yapın. Yeni sayım bakiyeyi tekrar fiziksel gerçeğe çapalar — bozulmuş veriyi düzeltmenin doğru yolu da budur.
Sayım sıklığı ve disiplini
Her malzemeye bir sayım sıklığı verirsiniz: günlük, haftalık veya aylık. Yüksek değerli ve hızlı tükenen kalemler (et, peynir) günlük sayılmaya değer; ucuz ve yavaş kalemler aylık yeter. Sayım ekranında her kalem için Teorik (reçeteye göre kalması gereken), Gerçek (saydığınız), Fire ve Parasal Fark yan yana görünür; raporu PDF olarak da alabilirsiniz.
Fark hep aynı malzemede mi çıkıyor? Demek ki ya porsiyon gramajı sahada tutmuyor, ya fire fazla, ya da kayıp var. Sayım, sorunun adını koyar — ölçmeden iyileştiremezsiniz. Bu disiplin gıda maliyetini ciddi biçimde aşağı çeker.
Bu makale yardımcı oldu mu?
Hâlâ takıldın mı?
İnsana ihtiyacın varsa kanal ikiye ayrılıyor — hangisini istersen.