Reçete maliyeti, kâr marjı ve reçete sağlığı uyarıları
Bir reçete kurduğunuzda Restoo arka planda iki soruyu cevaplar: "Bu tabak bana kaça mal oluyor?" ve "Sattığım fiyatta ne kadar kâr kalıyor?" Üstüne bir de reçetenin sağlıklı mı, yoksa eksik mi olduğunu renkli bir durumla söyler. Bu makalede bu üç sayının nereden geldiğini ve uyarıları nasıl okuyacağınızı anlatıyoruz.
Toplam maliyet nasıl hesaplanır?
Ürünün toplam maliyeti, reçetedeki her satırın maliyetinin toplamıdır. Bir satırın maliyeti ise şu mantıkla bulunur: girdiğiniz miktar, malzemenin fiyatlandığı birime çevrilir ve o malzemenin güncel birim maliyetiyle çarpılır.
Et ₺540/kg fiyatlanıyor ve reçeteye 160 gram koydunuz. Sistem 160 gramı 0,16 kg'a çevirir, sonra 0,16 × ₺540 = ₺86,40 olarak satır maliyetini bulur. Eğer bu çevrim yapılmasaydı 160 × ₺540 gibi 1000 kat hatalı bir rakam çıkardı; Restoo tam da bunu önlemek için miktarı fiyat birimine indirger.
Ara ürünler de bu toplama katılır. Bir reçetede ara ürün varsa, onun birim maliyeti kendi alt reçetesinden çözülür (en dipteki hammaddeye kadar) ve satır maliyeti olarak eklenir. Yani fındık kremasının içindeki fındığın fiyatı arttığında, o kremayı kullanan tatlının maliyeti de kendiliğinden yukarı çıkar.
Kâr marjı
Reçete ekranında ürünün satış fiyatı ile toplam maliyeti yan yana durur, altında da kâr marjı yüzdesi görünür. Marj, satış fiyatının ne kadarının size kâr olarak kaldığını anlatır: fiyattan maliyeti düşer, kalanı fiyata oranlarsınız.
Bir tabağın maliyeti ₺40, satış fiyatı ₺100 ise marj = (100 − 40) ÷ 100 = %60. Yani her 100 liralık satışın 60 lirası fiyatın içindeki brüt kârdır, 40 lirası malzemeye gider.
Satış fiyatı girilmemiş (sıfır) ürünlerde marj hesaplanmaz, %0 görünür. Maliyet satış fiyatını aşarsa marj eksiye düşer; bu, o ürünü zararına sattığınızın açık işaretidir.
Hammadde fiyatları her alışta güncellenebildiği için marj da canlı bir sayıdır. Tedarikçi zammı geldiğinde marjı düşen ürünleri reçete ekranından gözden geçirip fiyatı revize etmek en pratik yöntemdir.
Reçete sağlığı: hazır, uyarılı, eksik
Her reçeteye Restoo bir sağlık durumu atar. Üç hâl vardır:
- Hazır — reçetede bileşen var ve hiçbir uyarı yok. Maliyet ve marj güvenle kullanılabilir.
- Uyarılı — reçete dolu ama düzeltilmesi gereken bir nokta var. Sayılar gösterilir, fakat dikkatle bakın.
- Eksik — reçete tamamen boş; ürünün maliyeti çıkmaz.
Nihai ürün reçetesinde çıkan uyarılar
Bir nihai ürün reçetesi şu durumlarda "uyarılı" işaretlenir:
- Çözümlenemeyen malzeme var — reçetedeki bir malzeme envanterde bulunamıyor (silinmiş veya kimliği değişmiş olabilir).
- Miktarı eksik satır var — bir bileşenin miktarı sıfır ya da boş bırakılmış.
- Maliyeti eksik satır var — bir satırın maliyeti sıfır çıkıyor (genelde malzemenin maliyeti hiç girilmemiştir ya da birim uyumsuzdur).
Tek tek satır düzeyinde de işaret görebilirsiniz; örneğin girdiğiniz birim malzemenin birimine çevrilemiyorsa o satır "Birim uyumsuz" diye işaretlenir ve sistem maliyeti malzemenin kendi birim fiyatından tahmin etmeye çalışır.
Ara ürün kartındaki uyarılar
Ara ürünlerin (yarı mamullerin) kendine özgü sağlık uyarıları vardır:
- Reçete tanımsız — ara ürün olarak işaretlenmiş ama hiç bileşeni yok.
- Eksik bileşen var — reçetedeki bir alt malzeme envanterde bulunamıyor.
- Döngüsel reçete — ara ürün dolaylı olarak kendi kendini içeriyor; maliyet zinciri kapanmaz.
"Maliyeti eksik satır var" uyarısını görmezden gelmeyin. O satır toplam maliyete sıfır katkı yapar; yani tabağın gerçek maliyeti göründüğünden yüksektir ve marjınız aslında daha düşüktür. Önce o malzemenin maliyetini ve birimini düzeltin, sonra fiyat kararı verin.
Bu makale yardımcı oldu mu?
Hâlâ takıldın mı?
İnsana ihtiyacın varsa kanal ikiye ayrılıyor — hangisini istersen.