Kar-zarar, gider analizi ve donem karsilastirma
Ciro tek basina isletmenizin saglikli olup olmadigini soylemez; asil mesele paranin nereye gittigi ve sonunda cebinizde ne kaldigi. Gider analizi ve donem karsilastirma raporlari tam da bunun icindir: giderlerinizi kategori kategori cozer, donemleri yan yana koyar ve gercek karinizi (stok dahil) gosterir.
Gider Analizi: paranin haritasi
Gider Analizi, secili donemdeki tum giderleri kategorilere gore gruplar (orn. Et, Sebze, Kira, Personel, Enerji). Her kategori icin toplam tutari ve ciroya oranini (%) gosterir. Boylece 'hangi kalem ciromun ne kadarini yiyor' sorusuna net cevap alirsiniz.
Ornek: Donem cironuz 300.000 TL. Et kategorisi 54.000 TL ise bu ciromun %18'i demektir. Bu oran sektor hedefinizin uzerindeyse, ya tedarikci fiyatlarini ya da porsiyon/fire kontrolunu gozden gecirmenin zamanidir.
Bir kategoriye dokundugunuzda detayina inebilirsiniz: o kategorideki tedarikciler tutara gore siralanir ve altinda tek tek faturalar (tarih, tedarikci, tutar) listelenir. Bir faturaya dokunarak fatura no, aciklama ve varsa hammadde icerigini (urun, miktar, birim fiyat, toplam) gorebilirsiniz.
Raporu tutara veya tarihe gore siralayabilir, ayrica son aylari yan yana koyan bir kategori bazli karsilastirma grafigi ile hangi kalemin ay icinde tirmandigini gorebilirsiniz.
Ipucu: Giderleri yorumlarken her zaman ciroya oran (%) uzerinden bakin, ciplak tutara degil. Ciro yuksek bir ayda 60.000 TL gida gideri normalken, cironun dustugu bir ayda ayni tutar tehlike sinyali olabilir. Yuzde, donemleri adil kiyaslamanizi saglar.
Donem karsilastirma: aylik, yillik ve stratejik
Zaman bazli karsilastirma raporu uc gorunum sunar: Aylik, Yillik ve Stratejik. Hepsi sectiginiz tarih araligindaki gelir-gider verisini kullanir.
Aylik karsilastirma tablosu
Aylik gorunum, en zengin tablodur ve her ay icin su sutunlari yan yana verir:
- Gelir ve Gider — ayin toplam cirosu ve gideri.
- Nakit Bazli Kar — basitce Gelir − Gider.
- Hammadde Stoku — ay sonunda elinizde duran stogun degeri.
- Stok Degisimi — bu ayki stok degeri eksi gecen ayki (stok artti mi azaldi mi).
- Gerceklesen Kar — Nakit Kar'a stok degisiminin eklenmis/cikarilmis hali.
- Toplam Varlik — Gerceklesen Kar ile eldeki stok degerinin toplami.
Dikkat: Nakit Bazli Kar ile Gerceklesen Kar'i karistirmayin. Ay sonunda kasaya az para girmis gibi gorunse bile (dusuk nakit kar), o ay buyuk miktarda hammadde stoklamissaniz Gerceklesen Kar cok daha yuksek olabilir — cunku paraniz nakit yerine stoga donmustur. Isletmenin gercek performansini Gerceklesen Kar gosterir.
Ornek: Bir ay Gelir 250.000, Gider 220.000 ise Nakit Kar 30.000 TL. Ama o ay stogunuz 40.000 TL artmissa (depoyu doldurdunuz), Gerceklesen Kar 30.000 + 40.000 = 70.000 TL'dir. Kasada az para gormeniz panige gerek olmadigini, paranin depoda durdugunu anlatir.
Yillik karsilastirma
Yillik gorunum son yillarin gelir ve giderini yan yana koyar ve her yil icin gider/gelir oranini gosterir. Bu oran ne kadar dusukse o kadar iyidir. Rapor oranı renklendirir: oran %80'in uzerindeyse kirmizi (giderler ciroyu yiyor), %50-80 arasi turuncu, %50'nin altinda yesil.
Stratejik analiz: enflasyon ve KPI'lar
Stratejik gorunum iki sey sunar. Enflasyon Bazli Buyume, nominal (rakamsal) gelirinizi enflasyondan arindirilmis reel degeriyle karsilastirir; ciro buyumus gibi gorunse de alim gucunuzun gercekte artip artmadigini soyler.
Operasyonel KPI'lar sekmesinde ise tahmini bir Prime Cost (temel maliyet) yuzdesi ve basa bas noktasi (break-even) gosterilir; ideal Prime Cost araligi yaklasik %55-60 olarak isaretlidir.
Dikkat: Stratejik sekmedeki Prime Cost rakami bir tahmindir ve toplam giderin yaklasik bir oranindan hesaplanir; gercek malzeme+iscilik dagiliminizi birebir yansitmaz. Yon vermek icin guzeldir ama kesin muhasebe sayisi olarak almayin.
Raporu disari aktarmak
Aylik karsilastirma raporunu Yazdir veya Indir ile disa aktarabilirsiniz. Indirme secenginde iki bicim vardir: Turkce karakter destekli CSV (Excel uyumlu) ve tum tablolari iceren detayli PDF raporu. Muhasebecinizle paylasmak ya da arsivlemek icin PDF, kendi hesabinizi yapmak icin CSV pratiktir.
Ipucu: Detayli PDF olusturulurken tarayiciniz birkac saniye yavaslayabilir; bu normaldir, rapor hazirlaninca otomatik iner. Genis tarih araliklarini disari aktariyorsaniz biraz sabir, daha temiz ve eksiksiz bir rapor demektir.
Bu makale yardımcı oldu mu?
Hâlâ takıldın mı?
İnsana ihtiyacın varsa kanal ikiye ayrılıyor — hangisini istersen.