Kâr-zarar, gider analizi ve dönem karşılaştırma
Ciro tek başına işletmenizin sağlıklı olup olmadığını söylemez; asıl mesele paranın nereye gittiği ve sonunda cebinizde ne kaldığı. Gider analizi ve dönem karşılaştırma raporları tam da bunun içindir: giderlerinizi kategori kategori çözer, dönemleri yan yana koyar ve gerçek kârınızı (stok dahil) gösterir.
Gider Analizi: paranın haritası
Gider Analizi, seçili dönemdeki tüm giderleri kategorilere göre gruplar (örn. Et, Sebze, Kira, Personel, Enerji). Her kategori için toplam tutarı ve ciroya oranını (%) gösterir. Böylece "hangi kalem ciromun ne kadarını yiyor" sorusuna net cevap alırsınız.
Örnek: Dönem cironuz 300.000 TL. Et kategorisi 54.000 TL ise bu ciromun %18'i demektir. Bu oran sektör hedefinizin üzerindeyse, ya tedarikçi fiyatlarını ya da porsiyon/fire kontrolünü gözden geçirmenin zamanıdır.
Bir kategoriye dokunduğunuzda detayına inebilirsiniz: o kategorideki tedarikçiler tutara göre sıralanır ve altında tek tek faturalar (tarih, tedarikçi, tutar) listelenir. Bir faturaya dokunarak fatura no, açıklama ve varsa hammadde içeriğini (ürün, miktar, birim fiyat, toplam) görebilirsiniz.
Raporu tutara veya tarihe göre sıralayabilir, ayrıca son ayları yan yana koyan bir kategori bazlı karşılaştırma grafiği ile hangi kalemin ay içinde tırmandığını görebilirsiniz.
İpucu: Giderleri yorumlarken her zaman ciroya oran (%) üzerinden bakın, çıplak tutara değil. Ciro yüksek bir ayda 60.000 TL gıda gideri normalken, cironun düştüğü bir ayda aynı tutar tehlike sinyali olabilir. Yüzde, dönemleri adil kıyaslamanızı sağlar.
Dönem karşılaştırma: aylık, yıllık ve stratejik
Zaman bazlı karşılaştırma raporu üç görünüm sunar: Aylık, Yıllık ve Stratejik. Hepsi seçtiğiniz tarih aralığındaki gelir-gider verisini kullanır.
Aylık karşılaştırma tablosu
Aylık görünüm, en zengin tablodur ve her ay için şu sütunları yan yana verir:
- Gelir ve Gider — ayın toplam cirosu ve gideri.
- Nakit Bazlı Kâr — basitçe Gelir − Gider.
- Hammadde Stoku — ay sonunda elinizde duran stoğun değeri.
- Stok Değişimi — bu ayki stok değeri eksi geçen ayki (stok arttı mı azaldı mı).
- Gerçekleşen Kâr — Nakit Kâr'a stok değişiminin eklenmiş/çıkarılmış hali.
- Toplam Varlık — Gerçekleşen Kâr ile eldeki stok değerinin toplamı.
Dikkat: Nakit Bazlı Kâr ile Gerçekleşen Kâr'ı karıştırmayın. Ay sonunda kasaya az para girmiş gibi görünse bile (düşük nakit kâr), o ay büyük miktarda hammadde stoklamışsanız Gerçekleşen Kâr çok daha yüksek olabilir — çünkü paranız nakit yerine stoğa dönmüştür. İşletmenin gerçek performansını Gerçekleşen Kâr gösterir.
Örnek: Bir ay Gelir 250.000, Gider 220.000 ise Nakit Kâr 30.000 TL'dir. Ama o ay stoğunuz 40.000 TL artmışsa (depoyu doldurdunuz), Gerçekleşen Kâr 30.000 + 40.000 = 70.000 TL'dir. Kasada az para görmeniz panik gerekmediğini, paranın depoda durduğunu anlatır.
Yıllık karşılaştırma
Yıllık görünüm son yılların gelir ve giderini yan yana koyar ve her yıl için gider/gelir oranını gösterir. Bu oran ne kadar düşükse o kadar iyidir. Rapor oranı renklendirir: oran %80'in üzerindeyse kırmızı (giderler ciroyu yiyor), %50-80 arası turuncu, %50'nin altında yeşil.
Stratejik analiz: enflasyon ve KPI'lar
Stratejik görünüm iki şey sunar. Enflasyon Bazlı Büyüme, nominal (rakamsal) gelirinizi enflasyondan arındırılmış reel değeriyle karşılaştırır; ciro büyümüş gibi görünse de alım gücünüzün gerçekte artıp artmadığını söyler.
Operasyonel KPI'lar sekmesinde ise tahmini bir Prime Cost (temel maliyet) yüzdesi ve başa baş noktası (break-even) gösterilir; ideal Prime Cost aralığı yaklaşık %55-60 olarak işaretlidir.
Dikkat: Stratejik sekmedeki Prime Cost rakamı bir tahmindir ve toplam giderin yaklaşık bir oranından hesaplanır; gerçek malzeme+işçilik dağılımınızı birebir yansıtmaz. Yön vermek için güzeldir ama kesin muhasebe sayısı olarak almayın.
Raporu dışarı aktarmak
Aylık karşılaştırma raporunu Yazdır veya İndir ile dışa aktarabilirsiniz. İndirme seçeneğinde iki biçim vardır: Türkçe karakter destekli CSV (Excel uyumlu) ve tüm tabloları içeren detaylı PDF raporu. Muhasebecinizle paylaşmak ya da arşivlemek için PDF, kendi hesabınızı yapmak için CSV pratiktir.
İpucu: Detaylı PDF oluşturulurken tarayıcınız birkaç saniye yavaşlayabilir; bu normaldir, rapor hazırlanınca otomatik iner. Geniş tarih aralıklarını dışarı aktarıyorsanız biraz sabır, daha temiz ve eksiksiz bir rapor demektir.
Bu makale yardımcı oldu mu?
Hâlâ takıldın mı?
İnsana ihtiyacın varsa kanal ikiye ayrılıyor — hangisini istersen.