Salon, Paket ve Online Fiyatı Farklı Olmalı mı? Kanal Fiyatı Hesabı
Aynı ürünü salonda, pakette ve yemek platformunda aynı fiyata satmak zorunda değilsin. Online fiyatı, komisyon ve ambalaj sonrası elinde kalanın salonla aynı olacağı noktaya göre hesapla.
Kısa cevap: evet, farklı olabilir ve çoğu zaman olmalı. Aynı tabak salonda, telefonla gelen pakette ve yemek platformunda sana aynı parayı bırakmaz; platform komisyon keser, paket ambalaj ister. Online fiyatı “salondan yüzde kaç fazla” diye tahminle değil, komisyon ve ambalaj düştükten sonra elinde kalan tutarın salondakiyle aynı olacağı noktaya göre hesapla.
Aynı ürün neden her kanalda aynı parayı bırakmaz?
Bir ürünün malzeme maliyeti kanaldan kanala değişmez; değişen, satıştan sonra araya giren kesintilerdir. Salonda müşteri masada oturur, kasaya giren tutar senindir (kira, servis ve bulaşık gibi giderlerin ayrıca). Pakette kutu, poşet, sos kabı eklenir; kurye senin çalışanınsa onun da maliyeti vardır. Platformda bunlara bir de satış tutarı üzerinden kesilen komisyon eklenir.
Bu yüzden üç kanalda aynı fiyatı uygulayan işletme, farkında olmadan platform siparişini salon müşterisine sübvanse ettirir. Ciro raporunda her şey yolunda görünür; ama online siparişin payı arttıkça tabak başına kalan kâr küçülür.
Online fiyat ne kadar yüksek olmalı? Formül
Hedef basit: bir porsiyon online satıldığında, komisyon ve ambalaj düştükten sonra elinde kalan tutar, aynı porsiyonun salonda bıraktığı tutara eşit olsun. Malzeme maliyeti iki tarafta da aynı olduğu için denklemden düşer:
- Online fiyat (KDV hariç) = (salon fiyatı + porsiyon başı ambalaj) ÷ (1 − komisyon oranı)
- Paket fiyatı (kendi kuryen) = salon fiyatı + porsiyon başı ambalaj + sipariş başı kurye maliyeti ÷ ortalama porsiyon sayısı
Üç tutarı aynı tabanda tut: fiyatları KDV hariç al. Komisyonun hangi tutar üzerinden kesildiğini (KDV dahil mi hariç mi, indirimden önce mi sonra mı) platform sözleşmenden kontrol et; formüldeki oran, KDV hariç satış tutarına düşen gerçek kesinti olmalı. Kampanya katılım payı, reklam ya da kurye ücreti varsa onları da sipariş başına çevirip ekle.
Örnek hesap (rakamlar açıklama içindir, kendi sözleşmendeki oranı koy): • Salon fiyatı (KDV hariç): 300 TL · malzeme maliyeti 90 TL → salonda kalan 210 TL • Ambalaj: porsiyon başı 15 TL · platform komisyonu: %25 (varsayım) • Aynı fiyattan online satarsan: 300 − 75 komisyon − 15 ambalaj − 90 malzeme = 120 TL kalır (salona göre 90 TL eksik) • Eşit bırakan online fiyat = (300 + 15) ÷ 0,75 = 420 TL → salondan %40 yüksek • Kontrol: 420 − 105 komisyon − 15 ambalaj − 90 malzeme = 210 TL
Online fiyat hesaplayıcı
Kendi rakamlarını gir: komisyon ve ambalaj düştükten sonra online siparişin salondakiyle aynı tutarı bırakması için fiyat ne olmalı?
Tüm tutarlar KDV hariç. Kampanya katılım payı, reklam veya kurye ücreti varsa porsiyon başına çevirip ambalaja ekle. Hesap açıklama içindir; kararı kendi sözleşme ve fatura rakamlarınla ver.
Örnekteki %40 fark çoğu işletmeye yüksek gelir ve müşteri platformda fiyatları yan yana görür. O yüzden hesabı bir karar aracı olarak kullan: salon tarafında kira ve servis gibi giderler online siparişte aynı ölçüde oluşmadığı için eşitlik noktasının biraz altına inmek makul olabilir. Ama bu, bilerek verilen bir karar olmalı; “aynı fiyat yazalım, bakarız” değil.
Her ürüne aynı yüzdeyi eklemek neden yanıltır?
Formüldeki ambalaj tutarı sabittir, fiyatla birlikte büyümez. 60 TL'lik bir içeceğe 10 TL'lik bardak ve kapak eklemek, 400 TL'lik bir ana yemeğe 15 TL'lik kutu eklemekten oransal olarak çok daha ağırdır. Tüm menüye tek bir “+%20” uygulayan işletmede ucuz ve ambalajı pahalı ürünler zarara, pahalı ürünler fazla fiyata kayar.
- Önce en çok online satan 10–15 ürünü formülle tek tek hesapla.
- Ambalajı pahalı ürünlerde (çorba, soslu yemek, içecek) farkı ayrıca kontrol et.
- Komisyon oranı değiştiğinde ya da salon fiyatına zam yaptığında online fiyatı da yeniden hesapla; eski farkı olduğu gibi taşıma.
Paket siparişin toplam maliyetini (kayıp, iade, kurye) ayrıntılı görmek için paket servis kârlılığı rehberine bak; platformları kendi aralarında kıyaslamak için Yemeksepeti mi, Getir mi yazısına göz at.
Platform, kendi kanalında daha ucuz satmanı yasaklayabilir mi?
Rekabet hukukunda bunun adı “en çok kayrılan müşteri” (EKM) şartı; Rekabet Kurumu'nun terimler sözlüğüne göre bu şart literatürde fiyat paritesi şartı olarak da anılır. Rekabet Kurulu, 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararıyla Yemek Sepeti'nin sunduğu taahhütleri kabul etti; Kurum'un 03.06.2022 tarihli duyurusuna göre taahhütler arasında “dar en çok kayrılan müşteri şartı”na, zorunlu minimum sepet tutarına ve zorunlu joker uygulamalarına son verilmesi var.
Bu karar tek bir platformla ve o dosyanın koşullarıyla ilgilidir; her sözleşme için genel bir hüküm değildir. Yapman gereken, çalıştığın her platformun güncel sözleşmesinde fiyat eşitliği ya da “başka kanalda daha düşük fiyat veremezsin” anlamına gelen bir madde olup olmadığını okumak. Emin değilsen avukatına ya da mali müşavirine sor.
Salondaki fiyat listesi ne olacak?
Ticaret Bakanlığı'nın 19.12.2023 tarihli duyurusuna göre 1 Ocak 2024'ten itibaren lokanta, kafe, restoran ve benzeri işyerlerinde tarife ve fiyat listesi hem işyerinin giriş kapısının önünde hem de masaların üstünde, kolayca görülüp okunabilecek şekilde bulunmalı.
Pratikte bu, salon fiyatının zaten herkese açık “ana fiyat” olduğu anlamına gelir. Kanal fiyatlarını bu ana fiyattan formülle türetmek, hem hesabı tutarlı kılar hem de salon listesini güncellediğinde hangi online fiyatın da değişmesi gerektiğini görmeni kolaylaştırır.
restoo'da kanal fiyatları nasıl izlenir?
restoo'da ürün detayındaki Fiyatlar kartında salon, paket ve online fiyatını ayrı tutarsın. Bağlı POS entegrasyonu katalog fiyatını gönderiyorsa, katalogdaki fiyat değiştiğinde ürün “katalog fiyatı değişti” diye işaretlenir; sen görüp onaylayana kadar listede kalır. Fiyat–Maliyet Makası ekranında kanal seçerek maliyet oranını o kanalın fiyatına göre görebilir, menü analizini ve Finansal Pusula'daki kanal kârlılığını kanal bazında süzebilirsin.
Kanal fiyatına geçmeden önce maliyetin doğru olmalı: porsiyon maliyetini reçete ve porsiyon maliyeti rehberindeki gibi çıkar, salon fiyatının maliyetin gerisinde kalıp kalmadığını da fiyat–maliyet makası yazısındaki yöntemle kontrol et.
Sık sorulan sorular
Paket fiyatı salonla aynı olabilir mi?
Olabilir, eğer ambalaj ve kurye maliyetini salon tarafındaki servis giderleriyle kabaca dengeliyorsan. Hesapla, sonra karar ver: fark porsiyon başına birkaç lirada kalıyorsa aynı fiyat müşteri için daha anlaşılırdır.
Online fiyatı salondan yüksek tutmak müşteriyi kaçırır mı?
Platformda müşteri seni diğer restoranlarla yan yana görür. Farkı çok açarsan platform içi sıralamada ve dönüşümde kaybedebilirsin. Önce en çok satan ürünlerde deneyip sipariş adedini izle.
Komisyon oranı ürüne göre değişiyorsa ne yaparım?
Formülü ürün ya da kategori bazında, o ürüne gerçekten uygulanan oranla çalıştır. Kampanyalı dönemlerde ek katılım payını ayrıca hesaba kat.
Her zamda online fiyatı da mı değiştirmeliyim?
Evet. Salon fiyatı değişince formüldeki taban değişir. Salona zam yapıp online fiyatı unutmak, farkı kendi elinle kapatmak demektir.
Kaynaklar
- Rekabet Kurumu — Yemek Sepeti tarafından Rekabet Kurumuna sunulan taahhütler (duyuru, 03.06.2022; Kurul kararı 28.01.2021, 21-05/64-28)
- Rekabet Kurumu — Rekabet terimleri sözlüğü: En çok kayrılan müşteri koşulu
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Yiyecek-içecek hizmeti sunan işyerlerinin tarife ve fiyat listelerine yeni düzenlemeler (duyuru, 19.12.2023)
Bu yazı genel bilgilendirmedir; işletmenize özel durumlar için mali müşavirinize danışın.
