Reel kâr nedir? Nominal ve reel büyüme farkı nedir?
Reel kâr, enflasyondan arındırılmış kârdır: rakamsal (nominal) artıştan fiyat artışının payı çıkarıldığında geriye kalan gerçek alım gücüdür. Cironuz nominal olarak büyürken enflasyon daha hızlı arttıysa reel olarak küçülmüş olabilirsiniz.
Yüksek enflasyonda ciro tablosu her ay yeşil görünür; oysa asıl soru şudur: aynı parayla geçen yıl aldığınız kadar mal alabiliyor musunuz? Reel kâr bu soruyu cevaplar.
Nominal ve reel arasındaki fark
Nominal, defterde yazan çıplak rakamdır. Reel, aynı rakamın seçilen bir baz döneme göre alım gücü karşılığıdır. Arındırma için TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) kullanılır.
Reel büyüme % = ((1 + nominal büyüme) ÷ (1 + enflasyon) − 1) × 100
520.000 ÷ 1,40 = ₺371.428 → reel olarak %7 küçülme. Rakam büyüdü, işletme küçüldü.
Neden önemli?
- Zam kararlarını "hissiyatla" değil, alım gücü kaybıyla verirsiniz
- Yıllık kıyaslama gerçekçi olur; enflasyon büyüme gibi görünmez
- Menü fiyatı artışınızın maliyet artışını karşılayıp karşılamadığı ortaya çıkar
Sık yapılan hata
Reel hesabı yalnız ciroya uygulamak. Gideriniz de aynı enflasyona maruzdur; anlamlı olan, kârın reel değişimidir. Ayrıca baz dönemi her ay değiştirirseniz seriler kıyaslanamaz hâle gelir — bir baz seçip sabit tutun.
restoo, dönem karşılaştırma raporunun Stratejik sekmesinde cironuzu nominal ve TÜFE ile arındırılmış reel değeriyle yan yana gösterir.
Dönem karşılaştırma raporu →